
Z pierwszą wizytą w Wenecji każdy wiąże wiele oczekiwań i trudno się temu dziwić. Oglądane wcześniej zdjęcia Palazzo Ducale (Pałac Dożów), Basilica di San Marco (bazylika San Marco), Piazza San Marco, mostu Rialto i pałaców nad Canal Grande okazują się prawdziwym zapisem niezwykłej rzeczywistości. Jednak o Wenecji krąży także wiele negatywnych opinii, a pobyt tutaj potwierdza niektóre z nich. Miasto nie odgrywa znaczącej roli w życiu współczesnych Włoch; stagnacja ekonomiczna i społeczna doprowadziła do tego, iż liczba jego mieszkańców co roku się zmniejsza. Mimo to Wenecja pęka w szwach od turystów - ich roczny napływ przekracza ponad dwustukrotnie liczbę jej obywateli. Zwiedzających na każdym kroku czekają niespodzianki. Nie sposób przejść więcej niż kilka metrów i nie napotkać czegoś interesującego. Mimo że Wenecja bywa niebywale zatłoczona, poza najbliższą okolicą przyciągającej jak magnes, pełnej sprzedawców kiczowatych pamiątek Piazza San Marco, można (zwłaszcza poza sezonem, czyli od października do Bożego Narodzenia i od stycznia do Wielkanocy) trafić na niemal wyludnione dzielnice. Turystyka nie jest jedynym źródłem dochodów prowincji Wenecja Euganejska (Veneto). Żyzne równiny nad rzeką Pad słyną z najbardziej dochodowych gospodarstw rolnych i najbardziej urodzajnych winnic, a pod względem rozwoju przemysłowego rejony wokół głównych miast mogą z powodzeniem konkurować z bardziej znanymi okolicami Mediolanu. Wszystko to sprawia, że Wenecja Euganejska jest jednym z najbogatszych regionów w Europie. Po przeciwnej stronie Laguny Weneckiej, w Margherze, rozciąga się największy w kraju, choć dosyć przestarzały, kompleks przemysłowy. Turystyka jest tu jednak bardzo ważna i region dysponuje największą liczbą miejsc noclegowych we Włoszech. Poza Wenecją ośrodkami godnymi uwagi są Padwa i Werona z ich kolekcjami arcydzieł malarskich Giotta, Donatella i Mantegni oraz znaczącą liczbą wspaniałych budowli z okresu od czasów rzymskich do renesansu. Żadne inne miasto regionu nie może konkurować z bogactwem kulturowym tych dwóch odwiecznych rywali Wenecji, chociaż pomiędzy równinami Polesine na południu a górami na północy jest wiele miejsc, dla których warto nadłożyć drogi, np. miasto Palladia - Vicenza,twierdze Cittadella i Castelfranco czy, położone na wyżynie, sielankowe Ásolo.Główne atrakcje Dwie najbardziej imponujące budowle w Wenecji: Basilica di San Marco (bazylika św. Marka) - mauzoleum patrona miasta oraz Palazzo Ducale (Pałac Dożów) - siedziba dożów i innych urzędów administracji państwowej, przyciągają najwięcej turystów. Pierwsza, pełna mozaik, jest świadectwem wpływów bizantyjskich, druga to bodajże najwspanialszy przykład świeckiej architektury gotyckiej. Na uwagę zasługuje w zasadzie każdy obiekt sakralny, jednak trzeba mieć świadomość, iż nie sposób wstąpić do wszystkich kościołów, których jest tu ponad 50, a liczba cennych rzeźb i obrazów w ich wnętrzach jest dwukrotnie wyższa. Dwie typowo weneckie instytucje, tak zwane scuole, stanowią znakomity przykład włoskiej sztuki renesansowej: Scuola di San Rocco, w której zgromadzono kolekcję obrazów Tintoretta i Scuola di San Giorgio degli Schiavoni ze zbiorem dzieł Carpaccia. Wiele cennych eksponatów od wieków mieści się w budynkach, w których znajdowały się pierwotnie, jednak część z nich przeniesiono do licznych muzeów Wenecji. Jednym z najlepszych jest Accademia, w której przechowuje się najwartościowsze dzieła mistrzów malarstwa weneckiego. Inne ciekawe muzea to Ca Rezzonico, eksponujące sztukę XVIII w., i Museo Correr z równie licznymi zasobami. Czasem warto zrezygnować, choćby na jeden dzień, ze zwiedzania najsławniejszych zabytków i wybrać się do mniej znanych, a równie fascynujących dzielnic Wenecji. Aby w pełni zrozumieć styl życia i rozwój miasta, trzeba udać się na jedną z wysepek na północ lub południe od miasta; ruch turystyczny jest tam o wiele mniejszy.Zwiedzanie 118 wysp tworzących centrum Wenecji podzielonych jest na sześć dzielnic, zwanych sestieri. Domy w każdej sestiere są ponumerowane, jednak ich kolejność ma znaczenie tylko dla listonoszy, gdyż często budynki stojące naprzeciwko w jednej uliczce mają numery bardzo od siebie odległe. Główną "ulicą" Wenecji jest Canal Grande, o długości niemal 4 km i szerokości 30-70 m (głębokość nie przekracza 5 m), który dzielimiasto na pół - na zachodzie rozciągają się trzy dzielnice, podobnie jak na wschodzie. Większość najciekawszych obiektów stoi przy Canal Grande, a główne fasady wszystkich budynków skierowane są w stronę kanału, tak że widać je bardzo dobrze tylko z wody. Na wschodnim brzegu Canal Grande, w sestiere San Marco skupia się większość głównych zabytków i w konsekwencji jest to najdroższa i najbardziej zatłoczona dzielnica w mieście. Od wschodu graniczy z nią Castello, a na północy Cannaregio, które im dalej od centrum, tym w większym stopniu stają się dzielnicami mieszkalnymi, nabierając coraz spokojniejszego charakteru i biedniejszego wyglądu. Największą z sestieri po drugiej stronie Canal Grande jest Dorsoduro, które ciągnie się od wytwornej dzielnicy na krańcu południowym do doków na zachodzie. Santa Croce (nazwa pochodzi od zlikwidowanego już kościoła) rozciąga się wzdłuż brzegu Canal Grande od Piazzale Roma prawie do Rialto, gdzie graniczy z najbardziej elegancką i prężną handlowo dzielnicą po tej stronie kanału, San Polo. Niewtajemniczonym granice sestieri Niewtajemniczonym granice sestieri mogą wydawać się arbitralnie wytyczone. Tak więc, mimo że w niektórych przypadkach użyliśmy sestiere jako bardzo ogólnego sposobu wskazania lokalizacji, zakres poniższych podrozdziałów podyktowały względy praktyczne i, z wyjątkiem San Marco, nie pokrywa się on z podziałem oficjalnym.Kuchnia Wenecja Euganejska rywalizuje z Lombardią o miano regionu, w którym przyrządza się najlepsze risotto. Miasto Wenecja specjalizuje się w daniach rybnych i frutti di mare; serwuje się tu również egzotyczne specjały (granaty, nasiona sosny i rodzynki), co podkreśla dawny, kupiecki charakter tego portowego miasta. Risotto jest w tych okolicach bardziej wodniste niż na zachodzie kraju. Podaje się je zwykle z frutti di mare, niekiedy z groszkiem (w miejscowym dialekcie - bisi), a także z innymi warzywami sezonowymi, takimi jak szpinak, szparagi czy dynia. W Veneto tradycyjnie jada się cykorię (raddichio), znany włoski deser tiramisś oraz polentę. Niezmiernie popularne są wszystkie gatunki mięsa wieprzowego, ciężkostrawne zupy fasolowe, ryż i warzywa korzeniowe. Warte skosztowania są gnocchi polane specjalnym, słodko-kwaśnym sosem. Do weneckich specjałów zalicza się również wypieki oraz słodycze. Warto skusić się na cienkie, owalne ciasteczka zwane baicoli, cynamonowe bussolai w kształcie pierścienia (specjalność weneckiej wyspy Burano), a także mandolato, czyli połączenie nugatu z toffi, z dodatkiem migdałów.