Budapeszt

stolica:Budapeszt
powierzchnia:93 030 km2
ludność:10 138 844
język:węgierski
waluta:forint węgierski (HUF)
zasilanie:220 V
Sprawdź oferty

Opis

Zdaniem UNESCO Budapeszt (Budapest) jest jedną z najpiękniejszych stolic świata. Ponadstuletnie miasto, pełne fascynujących kontrastów, nosi w sobie dziedzictwo rzymskiego Aquincum i średniowiecznej Budy. Wzgórza na prawym brzegu Dunaju wznoszą się stromo nad równiną lewobrzeżnego miasta, a industrialne dzielnice po jednej stronie rzeki współistnieją z rezerwatami przyrody, lasami i jaskiniami na drugim brzegu. Stuletnie wille, współczesne pałacyki w zielonych ogrodach i szare blokowiska, nowoczesne, lśniące od chromu, granitu, szkła centra handlowe i sklepiki z deskami na podłodze, luksusowe pasaże i stuletnie podwórka, zapchane autami ulice i rozległe kąpieliska - wszystko to składa się na niepowtarzalną atmosferę Budapesztu. Efekt niepowtarzalności potęgują niezrozumiałe napisy i język rozbrzmiewający na ulicach. Termy, piwniczki z winem, eleganckie restauracje, pulsujące nocnym życiem kluby, sale koncertowe i mnóstwo rozmaitych atrakcji czynią ze stolicy Węgier mekkę hedonistów i koneserów życia. Centra kultury afrykańskiej, muzułmańskiej, chińskiej, arabskiej, cygańskiej, nie mówiąc o węgierskich ośrodkach folkloru, nadają miastu ton egzotyki, dwa tuziny świątyń różnych wyznań zbliżają je do humanistycznego ideału tolerancji, a przedstawicielstwa światowych koncernów, luksusowe auta, pośpiech i obecność yuppies na ulicach pozwalają mimo wszystko poczuć się tu jak w światowym domu.Orientacja Budapeszt leży na obu brzegach Dunaju, który przepływa przez miasto z północy na południe. Górzysta prawobrzeżna część to Buda, a płaska lewobrzeżna - Peszt. Główne ulice tworzą trzy pętle bulwarów poprzecinanych promienistymi alejami odchodzącymi od mostów. Ponumerowane rzymskimi liczbami dzielnice rozchodzą się spiralnie od Góry Zamkowej w Budzie (I). Zasadniczo dzielnice najbliżej Dunaju mają najniższe numery. Centrum miasta zawiera się w obrębie Wielkich Bulwarów (Nagykörśt) między mostami Małgorzaty a Petőfiego. Tutaj też skupia się większość atrakcji turystycznych. Centralny punkt Pesztu to Deák tér z węzłem komunikacyjnym. Z placu jest niedaleko do bazyliki św. Stefana, Wielkiej Synagogi, naddunajskiego korso, uliczki Váci i Parlamentu. Z Deák tér wybiega aleja Andrássyego, która prowadzi do placu Milenijnego z muzeami i Lasku Miejskiego. Do centralnego punktu Budy - Moszkva tér - wiedzie bulwar od mostu Małgorzaty. Uliczki z południowej części placu pną się na Górę Zamkową, a bulwarem Vérmező (później Alkotás) można dojechać na Górę Gellérta. Centrum handlowe, tradycyjnie skupione w Peszcie wokół średnich bulwarów (Szent István, Teréz, Erzsébet, József körśt) i ulicy Rákóczi, z wolna przenosi się do gigantycznych centrów (Westend z 400 sklepami, barami i restauracjami, Mamut czy Duna Plaza) powstałych m.in. przy Váci śt oraz do tuzina innych na obrzeżach miasta. Najmodniejsze kafejki otaczają plac Liszta, podczas gdy najbardziej turystyczne skupiły się przy uliczkach Góry Zamkowej. Niektóre dzielnice Budapesztu niegdyś były osobnymi miejscowościami, toteż nazwy ulic często się w nich powtarzają. Aby uniknąć pomyłek, przed nazwą ulicy wstawia się numer dzielnicy (po węgiersku kerület, w skrócie ker.), oznaczany cyfrą rzymską. Podobny zapis przyjęto w przewodniku. Numer dzielnicy można też odczytać z dwóch środkowych cyfr kodu pocztowego, np. 1034 oznacza III dzielnicę. Numeracja domów zaczyna się zazwyczaj na tym krańcu ulicy, który jest bliżej Dunaju.Historia Na miejscu dzisiejszego Budapesztu istniała celtycka osada Ak-ink, w pierwszych wiekach naszej ery zdobyta przez Rzymian i nazwana przez nich Aquincum. Obydwie nazwy nawiązywały do obfitości wód Dunaju i licznych źródeł. W czasach rzymskich osada rozrosła się w duże, obwarowane miasto z willami, sklepami, wodociągami, kanalizacją, brukowanymi ulicami, termami oraz dwoma amfiteatrami, z których jeden mieścił 16 tys. widzów. Szczątki Aquincum, zdobytego w początkach IV w. przez Hunów, przetrwały do dziś na północy miasta w dzielnicy Óbuda. Na drugim brzegu Dunaju, tam gdzie dzisiaj jest śródmieście Pesztu, wznosiła się rzymska twierdza graniczna - Trans Aquincum - której relikty wciąż można znaleźć na placu Március 15, przed śródmiejskim kościołem parafialnym. Po Hunach nadeszli Ostrogoci, Longobardowie i Awarowie, aż wreszcie w IX w. na ruinach rzymskiego miasta osiadło plemię Madziarów. Imię jednego z książąt, Budy, stało się nazwą osady. Pierwsi królowie węgierscy mieli swoje stolice w innych częściach kraju i dopiero najazdy tatarskie w XIII w. skłoniły Bélę IV do przeniesienia siedziby królewskiej z Esztergomu do położonej na wzgórzach, łatwej do obrony Budy. Dawna osada na miejscu Aquincum, na północ od zamku królewskiego, została nazwana Starą Budą, czyli Óbudą. Pierwsza wzmianka o Peszcie, którego nazwa najpewniej związana jest ze Słowianami, pojawiła się w dokumentach z 1148 r. Wiadomo, że w przeciwieństwie do królewskiej Budy, zamieszkiwali go głównie kupcy i rzemieślnicy różnych narodowości. Buda, Peszt i Óbuda przeżyły wielki rozkwit w XIV i XV w., za czasów Zygmunta Luksemburczyka, a następnie Macieja Korwina. Powstał wtedy okazały pałac królewski (jego szczątki przetrwały w podziemiach zamku) i szereg wspaniałych kościołów. Peszt otoczono murem, którego fragmenty zachowały się wzdłuż tzw. małych bulwarów, m.in. przy Kálvin tér. W 1541 r. Buda została podbita przez Turków, co zapoczątkowało trwającą ponad 300 lat czarną serię klęsk. Turcy osiedlili się w mieście, a ich wkładem w jego wizerunek były charakterystyczne, zwieńczone kopułami łaźnie, cmentarze oraz mauzoleum świętego derwisza. Trzeba przyznać, że budowali solidnie, gdyż większość tureckich budowli dotrwała do naszych czasów, nadając stolicy Węgier orientalny urok. Okupanci nie wznosili meczetów, tylko przekształcali kościoły na własne potrzeby. Prawdziwą klęską Budy było jednak wyzwolenie z rąk Turków przez zjednoczone armie chrześcijańskie w 1686 r. (z udziałem m.in. Jana III Sobieskiego). Pałac królewski, zamieniony w magazyn amunicji, wraz z dużą częścią dzisiejszej starówki wyleciał w powietrze, domy i mury uległy zniszczeniu, a zamieszkujących Budę Żydów wyrżnięto. Po ustaniu walk w ruinach Budy pozostało zaledwie 600 mieszkańców, w Peszcie - 300. Habsburgowie, którzy rozpoczęli chrześcijańską okupację, musieli zaludnić wymarłe miasta osadnikami niemieckimi. Dynamiczna odbudowa nadała Óbudzie, Budzie i Pesztowi barokowo-rokokowe oblicze. Kolejne załamania nastąpiły po upadku narodowego powstania Rakoczego przeciw tyranii Habsburgów w 1713 r. i po zrywie niepodległościowym w 1849 r. Klęski wiązały się z konfiskatami majątków i zaostrzeniem wyzysku ekonomicznego. Dzisiejsze wielkomiejskie oblicze miasto zawdzięcza okresowi wielkiej prosperity, który zaczął się po podpisaniu ugody habsbursko-węgierskiej w 1867 r. Cesarz Franciszek Józef, ukoronowany w Budzie na króla Węgier, zobowiązał się do opieki nad narodem, a Węgry stały się równoprawnym partnerem w ramach ck monarchii. Bezpośrednim skutkiem tego wydarzenia była stabilizacja ekonomiczna, która pociągnęła za sobą błyskawiczny rozwój węgierskiej stolicy. W 1873 r. z połączenia Budy, Pesztu i Óbudy powstało nowe miasto - Budapeszt. Już wtedy miało system wodociągów i kanalizacji, brukowane ulice, kilka znamienitych budowli (m.in. gmachy opery, Akademii Nauk, Muzeum Narodowego) i całe kwartały okazałych kamienic. Centrum przeniosło się z królewskiej Budy do burżuazyjnego Pesztu. Prawdziwa gorączka budowlana ogarnęła miasto w związku z obchodami tysiąclecia zajęcia ojczyzny w 1896 r. Z tej okazji powstało wielkie założenie architektoniczne placu Milenijnego z aleją Andrássy, pierwszym metrem na kontynencie europejskim i rozległym zespołem parkowo-rekreacyjnym Lasku Miejskiego. Burzliwy rozkwit miasta przerwała klęska ck monarchii w I wojnie światowej. Ostatnie dni II wojny światowej przyniosły alianckie bombardowania, rządy rodzimych i niemieckich nazistów oraz ciężkie walki podczas wyzwalania Budapesztu przez Rosjan. Wycofujący się hitlerowcy wysadzili mosty na Dunaju, a Górę Zamkową zmienili w gruzowisko. Po wojnie symboliczną datą dla węgierskiej stolicy stał się 1 stycznia 1950 r., kiedy utworzono Wielki Budapeszt, włączając w obręb miasta okoliczne miejscowości. Liczba dzielnic wzrosła z 10 do 23. W stulecie Budapesztu w 1973 r. otwarto m.in. nowe linie metra. W 1987 r. miasto znalazło się na Liście Światowego Dziedzictwa Kulturalnego UNESCO jako jedna z najpiękniejszych stolic świata. Obecnie Budapeszt przeżywa kolejny etap gorączkowej rozbudowy, wzbogacając się o nowe mosty oraz monumentalne supernowoczesne gmachy hoteli, banków, centrów handlu i rozrywki. W 1999 r. liczba mieszkańców miasta osiągnęła 1,8 mln.Zwiedzanie Buda W prawobrzeżnej części miasta, znacznie mniej rozległej niż lewobrzeżna, dominują zielone wzgórza, zabytki, uniwersytety i luksusowe dzielnice. Tempo życia Budy jest wyraźnie wolniejsze, a wśród wzgórz kryją się niespodziewane atrakcje, począwszy od tureckich pamiątek, przez rozmaite kolejki górskie, aż po najprawdziwsze jaskinie stalaktytowe.Dunaj i mosty Dunaj przepływa przez Budapeszt na odcinku ok. 30 km. Szerokość koryta przy średnim stanie wody wynosi w najszerszym miejscu ok. 650 m, a głębokość dochodzi do 9 m. Regulację rzeki przeprowadzono dopiero w połowie XIX w. Przedtem rozlewała się szeroko, tworząc rozległe bagna, a podczas wiosennych powodzi całkowicie oddzielała Budę od Pesztu. Pierwszy stały most (nie licząc rzymskiego oraz późniejszych pontonowych) spiął brzegi rzeki w 1849 r. Do końca XIX w. wzniesiono cztery mosty, a dzisiaj na terenie Budapesztu jest ich dziewięć. Prawie wszystkie zostały zniszczone lub poważnie uszkodzone w czasie II wojny światowej, a następnie odbudowane. Wszystkie stanowią pomniki architektury swoich czasów i dodają obliczu miasta lekkości i uroku. Najwspanialszym i najstarszym jest strzeżony przez kamienne lwy most Łańcuchowy im. Széchenyiego (Széchenyi Lánchíd). Równie okazale prezentuje się nieco młodszy most Małgorzaty (Margit-híd) z monumentalnymi posągami aniołów na filarach. Elegancki wiszący most Elżbiety (Erzsébet-híd), wyróżniający się lekką białą sylwetą, był swego czasu największą na świecie konstrukcją o tak dużej rozpiętości jednego łuku (290 m). Piękny most Wolności (Szabadság-híd), odznaczający się ażurową stalową konstrukcją oraz zwieńczony herbem Węgier i figurami mitycznych ptaków - turuli, nosił niegdyś imię cesarza Franciszka Józefa, który osobiście dokonał jego otwarcia. Mosty Arpada (Árpád-híd) i Pet=őfiego (Petőfi-híd), które powstały tuż przed II wojną światową (pierwszy nazywał się przez pewien czas mostem Stalina), są raczej nijakie. Najmłodszym jest ogromny, otwarty w 1997 r. Lágymányosi-híd, z czerwonymi stalowymi akcentami w stylu postmodernistycznym.Peszt Rozległa i płaska lewobrzeżna część miasta, zdominowana przez urzędy, banki, firmy i fabryki, rozbrzmiewa wielkomiejskim gwarem. W Peszcie są monumentalne zabytki, większość muzeów, stadiony, plac Milenijny oraz pełen atrakcji Lasek Miejski.Główne atrakcje Góra Zamkowa z Basztą Rybacką Labirynt jaskiń pod Górą Zamkową Panorama miasta z cytadeli na Górze Gellérta Termy: Gellért, Szécheny i Király Barwna secesja Lechnera Zwiedzanie Parlamentu Obrazy el Greca w Muzeum Sztuk Pięknych Wielka Synagoga i dzielnica żydowska Plac Bohaterów Ruiny rzymskiego AquincumUlice Váci! W Peszcie są dwie ulice Váci, których nazwa oznacza, że prowadzą w stronę miasta Vác. Problem polega na tym, że obydwie, choć równie znane, są w całkiem innych częściach miasta. Pierwsza, zwana Váci utca (ulica), to ów słynny deptak między Dunajem a placem Deák, odwiedzany przez turystów i mieszkańców miasta ze względu na piękne kamienice, wspaniałe wystawy, liczne kafejki i międzynarodowy gwar. Druga, o nazwie Váci śt (aleje), jest szeroką, ruchliwą trasą wylotową z centrum na północ. Zaczyna się obok dworca Nyugati i słynie z ogromnych centrów handlowych.Współczesna architektura Budapesztu Prawie tysiąc budapeszteńskich budowli zasługuje na miano zabytków architektury. Wiele jest także wybitnych dzieł z przełomu XX i XXI w. Obecna epoka, lubująca się w lśniących granitach, gładkich kamiennych i szklanych płaszczyznach, łagodnych łukach i chromowych konstrukcjach, pozostawi po sobie wspaniałe hotele, banki, biurowce oraz centra handlowe i rozrywkowe. Spośród najbardziej spektakularnych osiągnięć współczesnego budownictwa i sztuki projektowania wnętrz na uwagę zasługują m.in.: centra handlowe Duna Plaza i Westend przy Váci śt, Hotel Kempinsky przy Deák tér, kwartał mieszkalno-handlowo-rozrywkowy MOM Park przy Alkotás utca, biurowiec przy Szentkirályi utca 18, a także południowa część miasta wokół mostu Lágymányosi, z budynkami uniwersyteckimi i Infoparkiem po stronie Budy oraz parkiem Milenijnym i Teatrem Narodowym po stronie Pesztu. Obiekty te są dziełem wybitnych współczesnych architektów: Imre Makovecza, Józsefa Finty, Antala Feketego, Antala Puhla, Tamása Nolla, Ferenca Töröka, Istvána Mányiego, Márii Siklós i innych.Secesja według Lechnera Wśród eklektycznych, barokowych i klasycystycznych zabytków Budapesztu wyrastają co jakiś czas niezwykłe, ozdobione mozaikami budowle o baśniowych kształtach, z dachami lśniącymi od wielobarwnych glazurowanych dachówek. Większość z nich to dzieła Ödöna Lechnera, architekta wizjonera, który wykreował secesyjny styl narodowy, opierając się na założeniu, że Węgrzy przynależą do Zachodu, jednak ich najgłębsze korzenie tkwią w Azji i Oriencie. Być może dlatego dzieła Lechnera kojarzą się z baśniami z tysiąca i jednej nocy. Zapatrzony w daleką przeszłość, Lechner stosował zarazem najnowocześniejsze materiały: stal i żelbet, a także specjalny rodzaj trwałej barwnej ceramiki wynalezionej w manufakturze Zsolnayego w Peczu.Święta Korona Legendarna korona św. Stefana składa się z dwóch części: bizantyjskiego diademu wysadzanego drogimi kamieniami, z wizerunkami cesarza Bizancjum oraz króla Węgier Gézy I, oraz łacińskiej czapki zwieńczonej słynnym przekrzywionym krzyżykiem. Po bokach z diademu zwisają złote łańcuszki zakończone barwnymi klejnotami. Korona, używana od średniowiecza, ma burzliwe dzieje, m.in. pod koniec II wojny światowej została skradziona przez wycofujących się Niemców, po czym w niewyjaśnionych okolicznościach znalazła się w USA. Po długich dyskusjach została zwrócona narodowi węgierskiemu przez prezydenta Cartera w 1978 r.

Wybierz inny region

Wybierz inny kraj

100% bezpieczeństwa

Korzystamy z najlepszych zabezpieczeń płatności.

Nr 1 w Internecie

Największa sprzedaż wycieczek przez Internet od 1999 r.

Jesteśmy członkiem Polskiej Izby Turystyki i akredytowanym agentem IATA.

zamknij Podziel się z nami...
Wyślij
Formularz został wysłany.

Dziękujemy za przesłanie uwag.